Ścieżka SMART (FENG) 2026 – Twój Przewodnik po Dotacjach na Innowacje
Ścieżka SMART w ramach Programu Operacyjnego Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) to kompleksowe wsparcie dla przedsiębiorstw, które chcą realizować projekty z zakresu innowacji, transformacji cyfrowej, zrównoważonego rozwoju oraz internacjonalizacji. Program skierowany jest do mikro-, małych, średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz dużych firm, umożliwiając im rozwój dzięki finansowaniu projektów badawczo-rozwojowych, wdrożeniu nowych technologii i poprawie efektywności działania. Dzięki systemowi projektów modułowych, FENG Ścieżka SMART pozwala przedsiębiorcom na elastyczne dopasowanie zakresu działań do specyficznych potrzeb firmy, takich jak opracowanie innowacji produktowej, transformacja cyfrowa działalności produkcyjnej, czy zwiększenie efektywności energetycznej
W 2026 roku program Ścieżka SMART ewoluował. Zrezygnowano z modułów na rzecz wyspecjalizowanych naborów. Wybierz ścieżkę dopasowaną do Twoich potrzeb.
Prace Badawczo-Rozwojowe (B+R)
Dla firm tworzących nową wiedzę i przełomowe rozwiązania.
Ścieżka SMART: Prace Badawczo-Rozwojowe (B+R)
Dla firm tworzących nową wiedzę i przełomowe rozwiązania.
Ten nabór dedykowany jest pojedynczym przedsiębiorstwom planującym realizację pełnego procesu badawczego – od koncepcji po zaawansowany prototyp.
Dla kogo?
Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (nabór PARP) oraz duże firmy (nabór NCBiR).
Na co?
Opracowanie innowacji produktowej lub procesowej możliwej do komercjalizacji w ciągu 5 lat od zakończenia projektu.
Finanse:
- Minimalna wartość kosztów: 3 mln zł.
- Maksymalna dotacja: 50 mln zł (MŚP) / 70 mln zł (Duże firmy).
- Poziom dofinansowania: Do 80% na badania przemysłowe i do 60% na prace rozwojowe (z uwzględnieniem premii).
Najważniejsze terminy (2026):
- MŚP: Nabór od 29.10.2026 do 29.12.2026.
- Duże firmy: Nabór od 23.03.2026 do 22.05.2026.
Kluczowy wydatek: Wynagrodzenia personelu badawczego, amortyzacja aparatury, podwykonawstwo merytoryczne (do 70% kosztów).
Konsorcja (B+R)
Dla projektów realizowanych w partnerstwie biznesu i nauki.
Jeśli Twój projekt wymaga połączenia sił z inną firmą lub jednostką naukową, to rozwiązanie jest dla Ciebie. Liderem konsorcjum musi być zawsze przedsiębiorstwo.
Dla kogo?
Grupy przedsiębiorstw (MŚP, Duże) współpracujące z organizacjami badawczymi lub organizacjami pozarządowymi.
Na co?
Realizacja kompleksowych prac B+R w modelu partnerskim, w tym budowa linii pilotażowych i demonstracyjnych
Finanse:
- Minimalna wartość kosztów: 3 mln zł.
- Maksymalna dotacja: Nawet do 140 mln zł na projekt.
- Poziom dofinansowania: Jednostki naukowe mogą otrzymać do 100% wsparcia; firmy zgodnie z wielkością i typem prac (do 80%).
Najważniejsze terminy (2026):
- Rozpoczęcie naboru: 10.04.2026 r.
- Zakończenie naboru: 12.06.2026 r.
Ważne: Konieczne jest podpisanie warunkowej umowy konsorcjum oraz (dla dużych firm) współpraca z sektorem MŚP.
Wdrożenie Wyników Prac B+R
Dla firm gotowych na rynkowy sukces opracowanej innowacji.
To nabór inwestycyjny, skupiony na twardych wydatkach związanych z uruchomieniem produkcji nowego rozwiązania.
Dla kogo?
Wyłącznie przedsiębiorstwa z sektora MŚP.
Na co?
Wdrożenie do działalności gospodarczej wyników prac B+R (własnych lub zakupionych), które prowadzą do wprowadzenia na rynek innowacyjnych produktów lub usług.
Finanse:
- Minimalna wartość kosztów: 3 mln zł.
- Maksymalna dotacja: 50 mln zł.
- Charakter wsparcia: Dotacja warunkowa (zwrotna w 50-60% w zależności od przychodów wygenerowanych przez innowację).
Najważniejsze terminy (2026):
- Rozpoczęcie naboru: 14.05.2026 r..
- Zakończenie naboru: 11.06.2026 r.
Kluczowe koszty:
Roboty budowlane, zakup maszyn i środków trwałych, leasing, wartości niematerialne i prawne (WNIP).
Warunek krytyczny:
Obowiązek dołączenia raportu z prac B+R do wniosku – brak możliwości poprawy tego elementu na etapie oceny!
Ścieżka SMART – Serce programu FENG
Program Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) to obecnie najpotężniejszy instrument wsparcia dla przedsiębiorstw nastawionych na innowacje. Ścieżka SMART to jego kluczowy element, który w naborach na rok 2026 przeszedł istotną ewolucję. Zrezygnowano z dotychczasowej budowy modułowej na rzecz dwóch odrębnych, wyspecjalizowanych ścieżek: Projektów Badawczo-Rozwojowych (B+R) oraz Projektów Wdrożeniowych.
Co możesz sfinansować? (Koszty kwalifikowalne)
Z A1C masz pewność, że każdy wydatek zostanie poprawnie zakwalifikowany:
- Personel projektu: Wynagrodzenia kadry badawczej i technicznej.
- Aparatura i sprzęt: Amortyzacja urządzeń laboratoryjnych i sprzętu IT.
- Nieruchomości i roboty budowlane: Zakup gruntów (do 10% KK) oraz budowa hal (dotyczy wdrożeń).
- Podwykonawstwo: Zlecanie części merytorycznych prac jednostkom naukowym lub innym firmom.
- Wartości niematerialne: Zakup patentów, licencji i know-how.
- Internacjonalizacja i szkolenia: Promocja zagraniczna oraz podnoszenie kompetencji pracowników.
Dlaczego A1C to Twój najlepszy wybór?
Konkurencja skupia się na „napisaniu wniosku”. My skupiamy się na skutecznym pozyskaniu i rozliczeniu dotacji. Co nas wyróżnia?
- Głęboka analiza technologiczna: Nie jesteśmy tylko „pisarzami”. Rozumiemy definicje badań przemysłowych i eksperymentalnych prac rozwojowych. Wiemy, jak odróżnić innowację od rutynowych zmian, co jest kluczem do przejścia I etapu oceny.
- Bezpieczeństwo finansowe: Przygotowujemy do II etapu oceny, w którym kluczowy jest model finansowy oraz udokumentowanie zdolności do realizacji projektu.
- Skuteczność na Panelu Ekspertów: Profesjonalnie przygotowujemy Twój zespół do 60-minutowej obrony projektu przed ekspertami.
- Operujemy konkretami: znamy mapę pomocy regionalnej (nawet do 70% wsparcia w wybranych regionach) i potrafimy zmaksymalizować poziom dofinansowania.
Proces współpracy z A1C: Krok po kroku
- Bezpłatna Analiza Potencjału: Sprawdzamy, czy Twój pomysł wpisuje się w Krajowe Inteligentne Specjalizacje (KIS).
- Strategia Projektu: Decydujemy, czy startujemy w naborze B+R, czy Wdrożeniowym.
- Opracowanie Dokumentacji: Tworzymy merytoryczny wniosek, definiujemy kamienie milowe i wskaźniki rezultatu (przychody z innowacji).
- Wsparcie w II Etapie: Składamy model finansowy i pomagamy w ewentualnych poprawkach (masz na to tylko 3-10 dni roboczych!).
- Panel Ekspertów: Trenujemy prezentację i odpowiedzi na trudne pytania oceniających.
- Zarządzanie i Rozliczenie: Czuwamy nad projektem aż do ostatniej złotówki wypłaconej dotacji.
Krajowe Inteligentne Specjalizacje – dlaczego to pierwszy test dla projektu
Każdy projekt zgłaszany do Ścieżki SMART musi wpisywać się w co najmniej jedną z Krajowych Inteligentnych Specjalizacji (KIS). To lista obszarów technologicznych i branżowych uznanych za priorytetowe dla polskiej gospodarki – opracowana przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii i aktualizowana w cyklu wieloletnim.
W perspektywie 2021-2027 obowiązuje lista 17 specjalizacji pogrupowanych w cztery działy: zdrowie, biogospodarka i środowisko, zrównoważona energetyka, mobilność i transport oraz gospodarka cyfrowa i inteligentne technologie. W ramach każdego działu wyróżnione są bardziej szczegółowe obszary – na przykład w gospodarce cyfrowej mieszczą się zarówno systemy sztucznej inteligencji, jak i zaawansowane materiały elektroniczne.
Wpisanie projektu w KIS to jedno z podstawowych kryteriów formalnych – wniosek niespełniający tego kryterium jest odrzucany bez merytorycznej oceny. W praktyce większość projektów da się zakwalifikować do przynajmniej jednej specjalizacji, jeśli opis innowacji jest odpowiednio sformułowany. Problem pojawia się wtedy, gdy wnioskodawca opisuje projekt zbyt ogólnie lub wskazuje specjalizację, która nie odpowiada rzeczywistemu charakterowi prac.
Czym są badania przemysłowe, a czym prace rozwojowe? Istotne różnice
Podział między badaniami przemysłowymi a pracami rozwojowymi decyduje o poziomie dofinansowania – różnica wynosi nawet 20 punktów procentowych. Sama terminologia pochodzi z rozporządzenia KE 651/2014 (GBER) i jest stosowana jednolicie we wszystkich programach unijnych.
Badania przemysłowe to prace ukierunkowane na zdobycie nowej wiedzy, która może być użyteczna w opracowaniu nowych produktów, procesów lub usług. Wynik takich badań jest niepewny – firma wie, czego szuka, ale nie wie, czy to osiągnie. Przykład: laboratoryjne prace nad nową formułą leku, badanie właściwości nowego stopu metali, analiza algorytmu rozpoznawania obrazu pod kątem konkretnego zastosowania przemysłowego.
Prace rozwojowe to następny etap – zastosowanie wyników badań do zaprojektowania konkretnego rozwiązania. Ryzyko jest mniejsze, bo firma wie już, że coś działa, i teraz tworzy prototyp lub instalację pilotażową. Przykład: zbudowanie działającego prototypu urządzenia na podstawie wyników badań, opracowanie wersji demonstracyjnej oprogramowania, uruchomienie linii pilotażowej nowego procesu produkcyjnego, testowanie rozwiązania w warunkach rzeczywistych. Gotowość do wdrożenia na rynek opracowanego rozwiązania stanowi zakończenie fazy prac rozwojowych.
W jednym projekcie mogą występować obie fazy prac badawczych przy czym faza prac rozwojowych jest obligatoryjna – przy czym koszty każdej z nich rozliczane są według właściwej dla niej intensywności wsparcia.
Jaka musi być innowacja, żeby projekt przeszedł ocenę?
Ścieżka SMART nie finansuje podstawowych udoskonaleń ani modernizacji – finansuje innowacje. Innowacyjność projektu ma ogromne znaczenie i jest weryfikowana przez ekspertów już w I etapie oceny.
Innowacja w rozumieniu FENG to rozwiązanie nowe co najmniej w skali przedsiębiorstwa – ale to często minimum. Projekty, które mają szansę na wysoką punktację, prezentują innowację w skali rynku krajowego lub międzynarodowego. Oceniający sprawdzają, czy podobne rozwiązanie jest już dostępne na rynku i czy wnioskodawca potrafi udowodnić jego nowość.
Przykłady, które nie spełniają kryterium innowacyjności:
- zakup gotowej technologii bez dedykowanych, innowacyjnych modyfikacji – to wdrożenie najnowszych rozwiązań, a nie innowacja poprzedzona pracami B+R,
- powielenie rozwiązania stosowanego przez konkurencję bez żadnych istotnych zmian,
- optymalizacja istniejącego procesu bez opracowania nowej wiedzy lub nowego rozwiązania technicznego.
Przykłady innowacji:
- opracowanie nowej receptury, materiału lub substancji, której właściwości nie były wcześniej opisane w literaturze,
- stworzenie algorytmu lub systemu informatycznego o nowej funkcjonalności niemającej odpowiednika na rynku,
- zaprojektowanie procesu produkcyjnego o parametrach nieosiągalnych przy użyciu dotychczas dostępnych rozwiązań.
Porównanie trzech ścieżek naborów FENG SMART w 2026 roku
| Kryterium | B+R dla pojedynczych firm | Konsorcja B+R | Wdrożenie wyników B+R |
|---|---|---|---|
| Typ wnioskodawcy | Pojedyncze MŚP lub duże firmy | Konsorcja firm z udziałem jednostek naukowych | Wyłącznie MŚP |
| Cel projektu | Opracowanie nowego rozwiązania | Badania w partnerstwie biznes-nauka | Uruchomienie produkcji innowacji |
| Min. koszty kwalifikowalne | 3 mln zł | 3 mln zł | 3 mln zł |
| Maks. dotacja | 50 mln zł (MŚP), 70 mln zł (duże) | do 140 mln zł na projekt | 50 mln zł |
| Charakter dotacji | Bezzwrotna | Bezzwrotna | Warunkowa (zwrot 4-5% dotacji) |
| Wymagany raport B+R | Nie | Nie | Tak – warunek obligatoryjny |
| Panel Ekspertów | Tak (II etap) | Tak (II etap) | Tak (II etap) |
| Instytucja prowadząca | PARP (MŚP), NCBiR (duże) | NCBiR | PARP |
Wybór ścieżki jest oczywisty. Firma z gotowym wynikiem prac B+R, który chce wdrożyć do produkcji, trafia do naboru wdrożeniowego. Firma, która ma pomysł i chce go zbadać – do naboru B+R. Firma planująca badania z uczelnią lub instytutem badawczym – do konsorcjów.
Typowe błędy eliminujące projekt na I etapie oceny
I etap oceny jest w pełni zautomatyzowany pod względem kryteriów formalnych – i bezlitosny. Błędy nieusuwalne na tym etapie to:
- brak wskazania lub błędne wskazanie Krajowej Inteligentnej Specjalizacji – projekt nie będzie podlegał ocenie merytorycznej,
- brak raportu z prac B+R w naborze wdrożeniowym – wniosek odrzucany automatycznie, bez możliwości uzupełnienia,
- opis projektu niepotwierdzający charakteru badań przemysłowych lub prac rozwojowych w naborze B+R – eksperci kwalifikują projekt jako inwestycyjny, a więc złożony w złym naborze Ścieżki SMART,
- wskaźniki rezultatu nieodpowiadające faktycznemu zakresowi projektu – szczególnie „przychody z innowacji”, które muszą być realnie powiązane z wdrażanym rozwiązaniem,
- brak udokumentowania nowości rozwiązania w stosunku do stanu techniki – ekspert uzna projekt za modernizację, nie innowację.
Błędy częściowo usuwalne na etapie uzupełnień dotyczą głównie dokumentów formalnych i załączników – ale nie merytoryki projektu.
Jak przebiega II etap oceny i Panel Ekspertów?
Projekty, które przejdą ocenę formalną i merytoryczną I etapu, trafiają do II etapu – obejmującego weryfikację modelu finansowego i prezentację projektu przed Panelem Ekspertów.
Model finansowy oceniany w II etapie to dokument potwierdzający zdolność firmy do realizacji projektu oraz prognoza przychodów z innowacji po jego zakończeniu. Eksperci weryfikują, czy założenia są realistyczne, skąd firma weźmie środki na wkład własny i czy projekt ma szansę na komercyjny sukces. Czas na złożenie tego dokumentu po wezwaniu wynosi zaledwie 3-10 dni roboczych – co przy braku wcześniejszego przygotowania jest terminem niemal niemożliwym do dotrzymania toteż warto założenia finansowa projektu mieć przemyślane już dużo wcześniej.
Panel Ekspertów to 60-minutowe spotkanie – w formie zdalnej lub stacjonarnej – podczas którego przedstawiciele firmy prezentują projekt przed grupą specjalistów. Oceniający zadają pytania dotyczące nowości rozwiązania, realności harmonogramu, kompetencji zespołu i planowanego sposobu komercjalizacji wyników. To nie jest formalność – projekty są odrzucane na tym etapie, jeśli zespół nie potrafi przekonująco odpowiedzieć na pytania o charakter B+R, poziom gotowości technologicznej czy zakładane wskaźniki rezultatu.
Firmy, które przystępują do Panelu bez przygotowania, tracą projekty, które mogłyby przejść. Przygotowanie oznacza: próbne sesje pytań i odpowiedzi, analizę słabych punktów projektu i wypracowanie spójnych, merytorycznych odpowiedzi na przewidywalne zarzuty ekspertów.
Najczęściej zadawane pytania
SKONSULTUJ Z NAMI SWÓJ PROJEKT!
Agnieszka Sulich
